ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Το πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος παρέχει τη δυνατότητα επιλογής τριών κατευθύνσεων:

A.    Γεωλογίας ‐ Γεωγραφίας ‐ Περιβάλλοντος

B.    Τεχνικής Γεωλογίας ‐ Γεωφυσικής

Γ.    Γεωλογικής Έρευνας & Διαχείρισης Φυσικών Πόρων

Η κατεύθυνση επιλογής, επιλέγεται από τον φοιτητή στο ΣΤ΄ εξάμηνο σπουδών.Τα μαθήματα του Τομέα του προπτυχιακού προγράμματος προγράμματος σπουδών, διακρίνονται σε Υποχρεωτικά, Κύρια Μαθήματα Επιλογής της Κατεύθυνσης και Επιλογής και κατανέμονται σε εξάμηνα. Κατά τη διάρκεια του χειμερινού εξαμήνου διδάσκονται τα μαθήματα που υπάγονται το Α, Γ, Ε και Ζ εξάμηνο του ενδεικτικού προγράμματος σπουδών. Κατά τη διάρκεια του εαρινού εξάμηνου διδάσκονται τα μαθήματα που υπάγονται στο Β, Δ, ΣΤ και Η εξάμηνο του ενδεικτικού προγράμματος σπουδών.
Η εκπαίδευση των φοιτητών γίνεται με τις παραδόσεις των μαθημάτων, τις εργαστηριακές ασκήσεις, τις ασκήσεις υπαίθρου και ολοκληρώνεται με την εκπόνηση διπλωματικής εργασίας.

 

Υποχρεωτικά Μαθήματα
Υποχρεωτικά μαθήματα χαρακτηρίζονται εκείνα των οποίων η παρακολούθηση και η επιτυχής εξέταση θεωρείται απαραίτητη για το σύνολο των φοιτητών του Τμήματος.

Κύρια Μαθήματα Επιλογής Κατεύθυνσης
Τα κύρια μαθήματα επιλογής κατεύθυνσης είναι ένα σύνολο υποχρεωτικών μαθημάτων και αφορούν τους φοιτητές που έχουν επιλέξει την αντίστοιχη κατεύθυνση.

Μαθήματα Επιλογής
Τα μαθήματα επιλογής αποτελούν ένα σύνολο μαθημάτων από τα οποία ο φοιτητής επιλέγει ορισμένα, ώστε να συμπληρώσει τον απαραίτητο αριθμό μαθημάτων, που απαιτούνται για απόκτηση πτυχίου.
Ο φοιτητής είναι ελεύθερος να επιλέξει μαθήματα από αυτή την κατηγορία, ανάλογα με την κατεύθυνση σπουδών και τα προσωπικά του ενδιαφέροντα.

 

 

4ο εξάμηνο σπουδών

l    υποχρεωτικό μάθημα 

£   κύριο μάθημα επιλογής της  κατεύθυνσης

¡   μάθημα επιλογής

A

B

Γ

Γεωχημεία

l

l

l

 

5ο εξάμηνο σπουδών

l    υποχρεωτικό μάθημα 

£   κύριο μάθημα επιλογής της  κατεύθυνσης

¡   μάθημα επιλογής

A

B

Γ

Κοιτασματολογία

l

l

l

Αναλυτική Γεωχημεία

¡

¡

£

 

6ο εξάμηνο σπουδών

l    υποχρεωτικό μάθημα  

£   κύριο μάθημα επιλογής της  κατεύθυνσης

¡   μάθημα επιλογής

A

B

Γ

Περιβαλλοντική Γεωχημεία

l

¡

£

Γεωχημεία Ιζημάτων και Ιζηματογενών Πετρωμάτων

£

¡

¡

Ενεργειακές Πρώτες Ύλες

¡

¡

l

Βιομηχανικά Ορυκτά

¡

¡

£

Εφαρμοσμένη Γεωχημεία στον Εντοπισμό Ορυκτών Πρώτων Υλών ‐ Επεξεργασία Γεωχημικών Δεδομένων με Ηλεκτρονικό Υπολογιστή

¡

¡

£

Υποθαλάσσιες Ορυκτές Πρώτες Ύλες

¡

¡

£

Μέθοδοι Ανάλυσης Μεταλλευμάτων ‐ Μικροθερμομετρία Ρευστά Εγκλείσματα

¡

¡

£

 

7ο εξάμηνο σπουδών

l    υποχρεωτικό μάθημα  

£   κύριο μάθημα επιλογής της  κατεύθυνσης

¡   μάθημα επιλογής

A

B

Γ

Ειδικά Κεφάλαια Γεωχημείας‐Ισοτοπική Γεωλογία

£

¡

¡

Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων

¡

¡

l

 

8ο εξάμηνο σπουδών

l    υποχρεωτικό μάθημα 

£   κύριο μάθημα επιλογής της  κατεύθυνσης

¡   μάθημα επιλογής

A

B

Γ

Ορυκτές Πρώτες Ύλες και Περιβάλλον

£

¡

£

Υδρογεωχημεία

¡

¡

£

Μέθοδοι Έρευνας Εντοπισμού και Αξιολόγησης Ορυκτών Πρώτων Υλών

¡

¡

£

 

Από το Ακαδημαϊκό έτος 2011‐2012 οι νεοεισαχθέντες φοιτητές παρακολουθούν το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος, το οποίο αναμορφώθηκε προκειμένου να προσαρμοστεί στις αυξημένες ανάγκες της σημερινής εποχής.

 

 
ΜΑΘΗΜΑΤΑ
 

Υ0119.   Γεωχημεία

Μάθημα: Α. Αργυράκη, Επίκ. Καθηγ.
Εργαστήρια: Π. Μητρόπουλος, Καθηγ. – Α. Αργυράκη, Επίκ. Καθηγ.
4 ώρες διδασκαλίας, 1 ώρες εργαστ. ασκήσεων την εβδομάδα, 6 πιστωτικές μονάδες.

Σκοπός: Να αποκτήσουν οι φοιτητές γνώσεις και ικανότητες εφαρμογής των αρχών της χημείας για την κατανόηση και ερμηνεία γεωλογικών διεργασιών

Στόχοι: Η εξοικείωση των φοιτητών με τα θέματα που εξετάζει η γεωχημεία. Η κατανόηση βασικών εννοιών που θα τους επιτρέπει την παρακολούθηση πιο εξειδικευμένων γεωλογικών αντικειμένων (π.χ. γένεση κοιτασμάτων, περιβαλλοντική γεωχημεία). Η εξάσκηση στη χρήση υπολογιστικών μεθόδων για την επίλυση γεωχημικών προβλημάτων.

Περιεχόμενο: Κατανομή των στοιχείων στη γη και στο ηλιακό σύστημα. Παράγοντες που ρυθμίζουν την κατανομή αυτή. Στοιχεία θερμοδυναμικής και κρυσταλλοχημείας. Στοιχεία γεωχημείας ραδιενεργών και σταθερών ισοτόπων. Ραδιοχρονολόγηση. Στοιχεία γεωχημείας πυριγενών, μεταμορφωμένων και ιζηματογενών πετρωμάτων. Στοιχεία χημείας ηπειρωτικών νερών. Διεργασίες χημικής αποσάθρωσης. Στοιχεία οργανικής γεωχημείας. Διαγένεση. Στοιχεία θαλάσσιας γεωχημείας. Στοιχεία γεωχημείας υδροθερμικών ρευστών. Στοιχεία εφαρμοσμένης γεωχημείας στην έρευνα κοιτασμάτων ή τον εντοπισμό ρύπανσης του περιβάλλοντος.

Οι εργαστηριακές ασκήσεις περιλαμβάνουν επεξεργασία γεωχημικών δεδομένων από τη βιβλιογραφία, υπολογισμό τυπικών γεωχημικών παραμέτρων καθώς και γραφική απεικόνιση δεδομένων σε διάφορους τύπους γεωχημικών διαγραμμάτων. Πραγματοποιείται άσκηση υπαίθρου σε περιοχή γεωχημικού ενδιαφέροντος με σκοπό την παρουσίαση μεθόδων υπαίθριας δειγματοληψίας γεωχημικών μέσων.

 
The e-class pages of the course

 

Top of the page

 

Y0122. Κοιτασματολογία

Μάθημα: Νικ. Σκαρπέλης, Καθηγ. – Στέφ. Κίλιας, Αναπλ.Καθηγ. - Ι. Μήτσης, Λέκτ.

Εργαστήρια: Νικ. Σκαρπέλης, Καθηγ. – Στέφ. Κίλιας, Αναπλ. Καθηγ. - Ι. Μήτσης, Λέκτ.

4 ώρες διδασκαλίας, 1 ώρες εργαστ. ασκήσεων την εβδομάδα, 4 πιστωτικές μονάδες.

Σκοπός: Η κατανόηση της σημασίας που έχουν για την κοινωνία οι ορυκτές πρώτες ύλες (ΟΠΥ), για τα γεωλογικά ‐ ορυκτολογικά και χημικά χαρακτηριστικά των κοιτασμάτων ορυκτών υλών και για τη βιώσιμη εκμετάλλευσή τους.

Στόχοι: Εξοικείωση των φοιτητών με τις αρχές και μεθοδολογίες της κοιτασματολογίας.

Περιεχόμενο: Νομική διάκριση των ορυκτών πρώτων υλών. Κύριες χρήσεις ορυκτών υλών και προϊόντων επεξεργασίας τους. Στάδια έρευνας εντοπισμού κοιτασμάτων. Μοντέλα περιεκτικότητας -- αποθεμάτων. Παράγοντες εκμεταλλευσιμότητας. Η εκμετάλλευση ορυκτών πρώτων υλών με περιβαλλοντικά αποδεκτούς όρους. Μέθοδοι που εφαρμόζονται για τη διερεύνηση των ορυκτολογικών, ιστολογικών και γεωχημικών χαρακτηριστικών της ορυκτής ύλης καθώς και των συνθηκών γένεσης. Μοντέλα κοιτασμάτων κατά τη σύγχρονη ταξινόμηση. Γεωδυναμικό καθεστώς δημιουργίας τους. Μαγματισμός, ιζηματογένεση, μεταμόρφωση και δημιουργία κοιτασμάτων. Υπεργενετικές διεργασίες. Περιγραφή κύριων μοντέλων κοιτασμάτων και αναφορές σε αντιπροσωπευτικά κοιτάσματα και εμφανίσεις από την Ελλάδα και το εξωτερικό με παράλληλη αξιοποίηση συλλογής χαρακτηριστικών δειγμάτων. Προβολή οπτικοαουστικού υλικού για παρουσίαση μονάδων εξόρυξης και κατεργασίας ορυκτών πρώτων υλών.

Πραγματοποιούνται ασκήσεις υπαίθρου σε μεταλλεία και σε θέσεις κοιτασματολογικού ενδιαφέροντος.. 

 
The e-class pages of the course   Lab Notes

 

Top of the page

Κ0102. Περιβαλλοντική Γεωχημεία

Μάθημα: Α. Αργυράκη, Επίκ. Καθηγ
Εργαστήρια: Α. Αργυράκη, Επίκ. Καθηγ.
2 ώρες διδασκαλίας, 2 ώρες εργαστ. ασκήσεων την εβδομάδα, 4 πιστωτικές μονάδες.
Σκοπός: Να αποκτήσουν οι φοιτητές ικανότητες χρήσης γεωχημικών δεδομένων για την επίλυση προβλημάτων που σχετίζονται με τη ρύπανση του περιβάλλοντος.
Στόχοι: Η κατανόηση από τους φοιτητές της αλληλεπίδρασης της ανθρώπινης δραστηριότητας με το φυσικό περιβάλλον του πλανήτη. Η ικανότητα διαφοροποίησης μεταξύ φυσικών και ανθρωπογενών πηγών ρύπανσης. Η ανάπτυξη ικανοτήτων εφαρμογής γεωχημικών μεθόδων για την εξέταση και επίλυση περιβαλλοντικών προβλημάτων.
Περιεχόμενο: Εξετάζονται γεωχημικοί παράγοντες που ελέγχουν την κατανομή και ευκινησία των στοιχείων στο σύστημα λιθόσφαιρα‐ υδρόσφαιρα‐ ατμόσφαιρα‐ βιόσφαιρα, η φύση και οι συνέπειες της ρύπανσης. Σχηματισμός και χημική σύσταση του εδάφους. Τα χημικά στοιχεία στο έδαφος ως θρεπτικά συστατικά και συνέπειες ανεπάρκειας και υπερεπάρκειας αυτών στους οργανισμούς. Ρύπανση της ξηράς και των υδάτων. Διεργασίες μεταφοράς ρυπαντών, χαρακτηρισμός και εκτίμηση περιβαλλοντικού κινδύνου. Μεθοδολογίες διάκρισης φυσικών και ανθρωπογενών πηγών ρύπανσης. Μελέτη ειδικών περιπτώσεων (όξινη απορροή πετρωμάτων‐μεταλλείων, ρύπανση από εξόρυξη και μεταλλουργία βασικών μετάλλων, ρυπαντές γεωργικών καλλιεργειών –λιπάσματα και εντομοκτόνα, αποστράγγιση ΧΥΤΑ). Τεχνικές γεωχημικής χαρτογράφησης. Περιβαλλοντικοί κανονισμοί και δράσεις αποκατάστασης.

 
The e-class pages of the course

 

Top of the page

Κ0109. Ορυκτές Πρώτες Ύλες και Περιβάλλον

Μάθημα: Μ. Σταματάκης, Καθηγ. ‐ Ν. Σκαρπέλης, Καθηγ.

Εργαστήρια: Μ. Σταματάκης, Καθηγ. ‐ Ν. Σκαρπέλης, Καθηγ.

2 ώρες διδασκαλίας, 2 ώρες εργαστ. ασκήσεων την εβδομάδα, 4 πιστωτικές μονάδες.

Σκοπός: Η εκπαίδευση των φοιτητών σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των λατομικών και μεταλλευτικών δραστηριοτήτων, τις φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες αξιοποίησης των ορυκτών πρώτων υλών (ΟΠΥ), τις τεχνολογίες αποκατάστασης των χώρων εκμετάλλευσης καθώς και τις εφαρμογές των ΟΠΥ στην πρόληψη ρυπάνσεων και αποκατάσταση του περιβάλλοντος.

Στόχοι: Δεδομένου ότι η εκμετάλλευση των ΟΠΥ είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη κάθε κοινωνίας, οι Γεωλόγοι θα αποκτήσουν την γνώση για να χρησιμοποιούν τις βέλτιστες μεθοδολογίες στην εκμετάλλευση και την επεξεργασία των ΟΠΥ ώστε να προλαμβάνεται και να μειώνεται η ρύπανση του περιβάλλοντος, να προτείνουν τις φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες αξιοποίησης ΟΠΥ. Η βιώσιμη αξιοποίηση των ΟΠΥ αποτελεί σήμερα βασικό κριτήριο λειτουργίας της μεταλλευτικής βιομηχανίας που σχετίζεται άμεσα με το περιβάλλον αλλά και τις τοπικές κοινωνίες όπου ασκείται η μεταλλευτική δραστηριότητα.

Περιεχόμενο: Ορυκτές πρώτες ύλες και προϊόντα επεξεργασίας τους σε περιβαλλοντικές εφαρμογές. Περιβαλλοντική επικινδυνότητα ορυκτών. Διαχείριση ορυκτών υλών σύμφωνα με τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης. Αποκατάσταση χώρων μεταλλείων και λατομείων. Περιβαλλοντικές επιπτώσεις από κοιτάσματα, μεταλλεία και λατομεία. Απόβλητα από μεταλλευτική δραστηριότητα και εργοστάσια εμπλουτισμού. Φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες εξόρυξης και βιομηχανικής εκμετάλλευσης ΟΠΥ. Δείκτες και κριτήρια βιώσιμης αξιοποίησης ΟΠΥ.Η σημασία των συμπλεγμάτων που φιλοξενούν ΟΠΥ στις τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης CO2. Εφαρμογές της πληροφορικής στην διαμόρφωση μοντέλων περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

 
 

Top of the page

Α0113. Γεωχημεία Ιζημάτων και Ιζηματογενών Πετρωμάτων

Μάθημα: Α. Αργυράκη, Επίκ. Καθηγ.

Εργαστήρια: Α. Αργυράκη, Επίκ. Καθηγ.

2 ώρες διδασκαλίας, 2 ώρες εργαστ. ασκήσεων την εβδομάδα, 4 πιστωτικές μονάδες.

Περιεχόμενο: Ο φλοιός ως ένα ξεχωριστό σύστημα. Προέλευση των κόκκων των ιζημάτων (Η προέλευση των χερσογενών κλαστικών κόκκων και η προέλευση των κόκκων του ανθρακικού ασβεστίου). Μεταφορά και ιζηματογένεση. Κολλοειδή και κολλοειδή φαινόμενα. Φυσικοχημικοί παράγοντες κατά την ιζηματογένεση. Διαγένεση. Διαγένεση χερσογενών κλαστικών ιζημάτων, διαγένεση ανθρακικών του Ca, Mg, διαγένεση και σχηματισμός ορυκτών του σιδήρου, διαγένεση εβαποριτών. Ανόργανες και οργανικές γεωχημικές διαδικασίες κατά τη διαγένεση θαλάσσιου πηλού και γένεση πετρελαίου. Γεωχημεία ορυκτών ανθράκων.

 
 

Top of the page

Α0121.  Ειδικά Κεφάλαια Γεωχημείας - Ισοτοπική Γεωλογία

Μάθημα: Α. Αργυράκη. Επικ. Καθηγ.

Εργαστήρια: Α. Αργυράκη, Επικ. Καθηγ.

2 ώρες διδασκαλίας, 2 ώρες εργαστ. ασκήσεων την εβδομάδα, 5 πιστωτικές μονάδες.

Περιεχόμενο: Τεχνικές επεξεργασίας γεωχημικών δεδομένων (κύρια στοιχεία, ιχνοστοιχεία, σταθερά ισότοπα, ραδιενεργά ισότοπα κ.λ.π.) με σκοπό τη χρήση τους σε θέματα πετρογένε‐ σης, γεωχρονολόγησης, τεκτονικής, δημιουργίας συγκεντρώ‐ σεων στοιχείων με οικονομική σημασία (κοιτάσματα), υδροχη‐ μείας, ηφαιστειολογίας, πρόδρομων φαινομένων ηφαιστειακής και σεισμικής δράσης.

 
 

Top of the page

Γ0101. Ενεργειακές Πρώτες Ύλες

Μάθημα: Μ. Σταματάκης, Καθηγ.

Εργαστήρια: Μ. Σταματάκης, Καθηγ. 2 ώρες διδασκαλίας,

2 ώρες εργαστ. ασκήσεων την εβδομάδα, 5 πιστωτικές μονάδες.

Σκοπός: Η εκπαίδευση των φοιτητών στο αντικείμενο των ενεργειακών πρώτων υλών (Ε.Π.Υ.) και την περιβαλλοντική τους διάσταση. Η έρευνα και η αξιοποίηση των Ε.Π.Υ. αποτελεί κατεξοχήν αντικείμενο των γεωλόγων.

Στόχοι: Οι φοιτητές θα γνωρίσουν τις ενεργειακές πρώτες ύλες και τις μεθόδους έρευνας για τον εντοπισμό και την αξιολόγηση τους. Θα μπορούν να χρησιμοποιούν το σύνολο των γνώσεων που έχουν αποκτήσει κατά τη διάρκεια των σπουδών τους για την αναζήτηση, αξιολόγηση και αξιοποίηση ενεργειακών πρώτων υλών. Θα συνειδητοποιήσουν ότι η αναζήτηση και η αξιολόγηση ενεργειακών πρώτων υλών απαιτεί ένα ευρύ φάσμα γεωλογικής γνώσης. Επιπλέον, θα κατανοήσουν τη σημασία που έχει η αξιοποίησή των Ε.Π.Υ. στη βιώσιμη ανάπτυξη & το περιβάλλον.

Περιεχόμενο: Εισαγωγή στις πηγές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα. Γαιάνθρακες. Ανόργανα & οργανικά συστατικά στους γαιάνθρακες. Σύσταση & αξιολόγηση στείρων υλικών και προϊόντων καύσης γαιανθράκων διεθνώς. Αέρια στους γαιάνθρακες. Η λιγνιτογένεση στην Ελλάδα. Κοιτασματο‐ λογική έρευνα γαιανθράκων. Υδρογονάνθρακες. Δομή πετρε‐ λαιοβιομηχανίας. Γένεση ‐ μετανάστευση πετρελαίου. Γεωλογι‐ κά χαρακτηριστικά πετρελαιοφόρων λεκανών. Θύλακες πετρε‐ λαίου. Η έρευνα υδρογονανθράκων στον Ελλαδικό χώρο. Ραδιενεργά μεταλλεύματα. Εμφανίσεις ραδιενεργών ορυκτών στην Ελλάδα. Γεωθερμικά ρευστά. Η γεωθερμική ενέργεια στην Ελλάδα.

 
Lab Notes

 

Top of the page

Γ0102. Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων

Μάθημα: M. Οικονόμου, Καθηγ.–Στέφ. Κίλιας, Αναπλ. Καθηγ.

Εργαστήρια: Στέφ. Κίλιας, Αναπλ. Καθηγ.

3 ώρες διδασκαλίας, 2 ώρες εργαστηριακών ασκήσεων την εβδομάδα, 4 πιστωτικές μονάδες.

Σκοπός: Να δώσει στους φοιτητές ειδικές γνώσεις για την κατανόηση των συνθηκών γένεσης κοιτασμάτων μετάλλων.

Στόχοι: Ανάπτυξη ικανοτήτων των φοιτητών να συνδυάζουν δεδομένα για την ερμηνεία μεταλλογενετικών διεργασιών. Απόκτηση δεξιοτήτων χρήσης δεδομένων σύγχρονων μεθόδων κοιτασματολογικής έρευνας και εφαρμογής κριτηρίων για την έρευνα και εντοπισμό ομοίων κοιτασμάτων.

Περιεχόμενο: Διδάσκονται οι πιο σύγχρονες γενετικές θεωρίες που συμβάλλουν στη διαμόρφωση σύγχρονων κοιτασματογενετικών μοντέλων, για ορισμένες κατηγορίες κοιτασμάτων: (1) Μαγματικά θειούχα, (2) Στοιχεία της ομάδας του λευκοχρύσου ή PGE, (3) Χρωμίτη, (4) Κοιτάσματα Cu‐Au‐Mo Πορφυρικού τύπου, (5) Κοιτάσματα Au‐Ag‐Cu Επιθερμικού τύπου, (6) VMS, (7) Ορογενετικού (Mεσοθερμικού) Au. Δίνονται τα περιγραφικά χαρακτηριστικά των κοιτασματολογικών αυτών τύπων και η σχέση τους με τα περιγραφικά χαρακτηριστικά τους. Αναπτύσσονται οι πιο σύγχρονες μέθοδοι κοιτασματολογικής έρευνας, όπως σταθερά και ραδιενεργά ισότοπα, ευγενή μέταλλα, σπάνιες γαίες, ορυκτοχημεία, ρευστά εγκλείσματα κ.α., οι οποίες σε συνδιασμό με το γεωτεκτονικό περιβάλλον σχηματισμού τους αποτελούν κριτήρια έρευνας και εντοπισμού διαφόρων τύπων κοιτασμάτων. Στις εργαστηριακές ασκήσεις του μαθήματος διδάσκονται οι αρχές της Μικροσκοπίας Ανακλωμένου Φωτός, και η χρήση του Μεταλλογραφικού Μικροσκοπίου στον ορυκτολογικό προσδιορισμό των κοινών μεταλλικών ορυκτών.

 
 

Top of the page

Γ0107.   Αναλυτική Γεωχημεία

Μάθημα: Α. Αργυράκη, Επίκ. Καθηγ.

Εργαστήρια: Α. Αργυράκη, Επίκ. Καθηγ. 2 ώρες διδασκαλίας,

2 ώρες εργαστηριακών ασκήσεων την εβδομάδα, 4 πιστωτικές μονάδες.

Σκοπός: Να αποκτήσουν οι φοιτητές γνώσεις και ικανότητες συλλογής, επεξεργασίας και αξιολόγησης γεωχημικών δεδομένων.

Στόχοι: Η ανάπτυξη ικανότητας των φοιτητών να σχεδιάζουν και να εκτελούν μια γεωχημική διασκόπιση μικρής κλίμακας. Η εξοικείωση με τη χρήση εργαστηριακών οργάνων, την εκτέλεση και τον ποιοτικό έλεγχο χημικών αναλύσεων. Η εξάσκηση στη συγγραφή έκθεσης των αποτελεσμάτων.

Περιεχόμενο: Μέθοδοι υπαίθριας δειγματοληψίας γεωχημικών διασκοπίσεων. Χημικές μέθοδοι ολικής και εκλεκτικής εξαγωγής χημικών στοιχείων από στερεά δείγματα. Ενόργανες τεχνικές ανάλυσης ευρείας χρήσης στη γεωχημεία. Τεχνικές ανάλυσης διαλυμάτων, μη καταστεπτικές τεχνικές ανάλυσης στερεών δειγμάτων. Τεχνικές ανάλυσης οργανικής γεωχημείας. Φορητός αναλυτικός εξοπλισμός για αναλύσεις στην ύπαιθρο. Ποιοτικός έλεγχος και εκτίμηση της αβεβαιότητας γεωχημικών μετρήσεων. Οι εργαστηριακές ασκήσεις περιλαμβάνουν εξάσκηση των φοιτητών σε όλα τα στάδια μιας γεωχημικής έρευνας με στόχο τον προσδιορισμό μολύβδου στο έδαφος: δειγματοληψία υπαίθρου, προετοιμασία δειγμάτων στο εργαστήριο, παρασκευή διαλυμάτων, μέτρηση συγκέντρωσης με χρήση φασματοσκοπίας ατομικής απορρόφησης, επεξεργασία των αποτελεσμάτων και συγγραφή τεχνικής έκθεσης.

 

 

The e-class pages of the course

 

Top of the page

Γ0108.   Βιομηχανικά Ορυκτά

Μάθημα: Μ. Σταματάκης, Καθηγ. ‐ Ι. Μήτσης, Λέκτορας

Εργαστήρια: Μ. Σταματάκης, Καθηγ. ‐ Ι. Μήτσης, Λέκτορας

2 ώρες διδασκαλίας, 3 ώρες εργαστηριακών ασκήσεων την εβδομάδα, 5 πιστωτικές μονάδες.

Σκοπός: Η εκπαίδευση των φοιτητών στην έρευνα, εντοπισμό, αξιολόγηση και αξιοποίηση των βιομηχανικών ορυκτών (Β.Ο.), με έμφαση στα Β.Ο. του ελληνικού χώρου.

Στόχοι: Οι φοιτητές θα γνωρίσουν τα βιομηχανικά ορυκτά και τις μεθόδους έρευνας για τον εντοπισμό και την αξιολόγηση τους. Θα μπορούν να χρησιμοποιούν το σύνολο των γνώσεων που έχουν αποκτήσει κατά τη διάρκεια των σπουδών τους για την αναζήτηση, αξιολόγηση και αξιοποίηση Β.Ο. Θα συνειδητοποιήσουν ότι η αναζήτηση και η αξιολόγηση κοιτασμάτων Β.Ο. απαιτεί ένα ευρύ φάσμα γεωλογικής γνώσης. Θα γίνει κατανοητή η σημασία που έχει η αξιοποίησή των Β.Ο. στην οικονομική ανάπτυξη και το περιβάλλον.

Περιεχόμενο: Κοινά & Εξειδικευμένα ορυκτά. Γένεση κοιτασμάτων, βιομηχανικές χρήσεις. Λευκά ανθρακικά & τάλκης. Υλικά επιβράδυνσης της φωτιάς. Υελώδεις & ζεολιθικοί τόφφοι, διατομίτες. Ιπτάμενη τέφρα. Φωσφορίτες, Βιομηχανικές άργιλοι, τρόποι δημιουργίας, εμπλουτισμού, βιομηχανικές χρήσεις, έρευνα και εξόρυξη. Μήλος, το νησί των ορυκτών/περιγραφή των κυριότερων βιομηχανικών ορυκτών του νησιού: περλίτης, μπεντονίτης, καολίνης, ποζζολάνες, διατομίτες. Εβαπορίτες, βορικά άλατα, θειικά και ανθρακικά άλατα νατρίου, σελεστίνης. Τρόποι σχηματισμού, μέθοδοι έρευνας, βιομηχανικές χρήσεις. Αστριο‐χαλαζιακά. Γρανάτες‐ Βολλαστονίτης . Εξειδικευμένα Δομικά υλικά, πρώτες ύλες τσιμέντου. Νέες τάσεις στα βιομηχανικά ορυκτά. Μέθοδοι δειγματοληψίας, έρευνας εξόρυξης και επεξεργασίας. Εκμετάλλευση βιομηχανικών ορυκτών και επιπτώσεις στο περιβάλλον

 
Lab Notes

 

Top of the page

Γ0109. Εφαρμοσμένη Γεωχημεία στον Εντοπισμό Ορυκτών Πρώτων Υλών ‐ Επεξεργασία Γεωχημικών Δεδομένων με Ηλεκτρονικό Υπολογιστή

Μάθημα: Α. Αργυράκη, Επίκ. Καθηγ.

Εργαστήρια: Α. Αργυράκη, Επίκ. Καθηγ.

2 ώρες διδασκαλίας, 2 ώρες εργαστηριακών ασκήσεων την εβδομάδα, 4 πιστωτικές μονάδες.

Περιεχόμενο: Θεμελιώδεις αρχές. Κατανομή των στοιχείων και διαδοχική αντικατάσταση. Γεωχημικές διασκοπήσεις. Λιθογεωχημική διασκόπηση ορυκτών. Αποσάθρωση και σχηματισμός εδάφους. Διεργασίες επιφανειακής απορροής. Δευτερογενής διασπορά (Εh‐pH προσρόφηση). Γεωχημικές ανωμαλίες υπολειμματικού εδαφικού καλύμματος. Γεωχημικές ανωμαλίες εδάφους, ιζημάτων ρεμάτων, υδρογεωχημεία. Βιολογικές μέθο‐ δοι διασκόπησης ορυκτών. Ατμογεωχημικές μέθοδοι. Ερμηνεία γεωχημικών δεδομένων, αναγνώριση γεωχημικών ανωμαλιών, γεωχημική χαρτογράφηση. Μέθοδοι υπολογιστή. Δημιουργία τράπεζας δεδομένων. Στατιστική επεξεργασία, διαχωρισμός πληθυσμών δειγμάτων με βάση τη θεωρία των πιθανοτήτων και ερευνητική ανάλυση δεδομένων, εκπόνηση γεωχημικών χαρτών.

 
The e-class pages of the course

 

Top of the page

Γ0110. Υποθαλάσσιες Ορυκτές Πρώτες Ύλες

Μάθημα: Κ. Παπαβασιλείου, Αναπλ. Καθηγ.

Εργαστήρια: Κ. Παπαβασιλείου, Αναπλ. Καθηγ.

2 ώρες διδασκαλίας, 2 ώρες εργαστηριακών ασκήσεων την εβδομάδα, 4 πιστωτικές μονάδες.

Περιεχόμενο: Εισαγωγή: Τα προβλήματα της έρευνας και αξιοποίησης των υποθαλασσίων ορυκτών πρώτων υλών. Υποθαλάσσιες ορυκτές πρώτες ύλες σε σχέση με ορισμένα βασικά σημεία του δικαίου της θάλασσας. Μερικές γενικές παρατηρήσεις για τις υποθαλάσσιες ορυκτές ύλες και ταξινόμησή τους. Βασικές πηγές και διαδικασίες της υποθαλάσσιας μεταλλογένεσης: α) το θαλάσσιο νερό, β) τα υποθαλάσσια ιζήματα, γ) η υδροθερμική δραστηριότητα, δ) η βιογενής δραστηριότητα και ε) η διαγένεση στα υποθαλάσσια ιζήματα.

 
 

Top of the page

Γ0113 Μεταλλογένεση Ελλάδας

Μάθημα: M. Οικονόμου, Καθηγ.–Νικ. Σκαρπέλης, Καθηγ.

Εργαστήρια: M. Οικονόμου, Καθηγ.–Νικ. Σκαρπέλης, Καθηγ. 2 ώρες διδασκαλίας, 2 ώρες εργαστηριακών ασκήσεων την εβδομάδα, 4 πιστωτικές μονάδες.

Περιεχόμενο: Αναφέρεται στις σημαντικότερες ορυκτές πρώτες ύλες του ελληνικού χώρου. Εξετάζονται οι συνθήκες σχηματισμού και η οικονομική σημασία τους για την ανάπτυξη της χώρας. Εξετάζονται επίσης τα προβλήματα έρευνας για εντοπισμό ορυκτών πρώτων υλών στην Ελλάδα. Διδάσκονται τα κύρια χαρακτηριστικά των σημαντικότερων κοιτασμάτων του ελληνικού χώρου, καθορίζονται οι γενετικές σχέσεις μεταξύ μεταλλευμάτων και φιλοξενούντων πετρωμάτων και το γεωδυναμικό περιβάλλον σχηματισμού τους. Γίνεται αξιολόγηση των γεωλογικών, ορυκτολογικών και γεωχημικών δεδομένων για τα κοιτάσματα των Βαλκανίων γενικότερα, και ερμηνεύονται οι γεωδυναμικές διεργασίες και οι συνθήκες συγκέντρωσης μεταλλικών συστατικών και σχηματισμού κοιτασμάτων. Με την εφαρμογή της πληροφορικής γίνεται αξιοποίηση των διατιθέμενων πληροφοριών για την εκτίμηση του δυναμικού των διαφόρων συμπλεγμάτων σε μεταλλεύματα και τον οικονομικό και σύντομο εντοπισμό τους.

 
 

Top of the page

Γ0114. Μέθοδοι Ανάλυσης Μεταλλευμάτων ‐ Μικροθερμομετρία Ρευστά Εγκλείσματα

Μάθημα: Μ. Οικονόμου, Καθηγ.‐ Στεφ. Κίλιας, Αναπ. Καθηγ.

Εργαστήρια: Μ. Οικονόμου, Καθηγ.‐ Στεφ. Κίλιας, Αναπ. Καθηγ.

2 ώρες διδασκαλίας, 2 ώρες εργαστηριακών ασκήσεων την εβδομάδα, 4 πιστωτικές μονάδες.

Σκοπός: Η απόκτηση από τους φοιτητές γνώσεων και δεξιοτήτων προετοιμασίας και χημικής ανάλυσης μεταλλευμάτων και μικροθερμομετρικής ανάλυσης ρευστών εγκλεισμάτων (Ρ.Ε.).

Στόχοι: Να μπορούν οι φοιτητές να εφαρμόζουν τεχνικές αναλυτικής χημείας στο εργαστήριο για την ποσοτική ανάλυση μεταλλευμάτων. Να κατανοούν και να εφαρμόζουν πρακτικά τις βασικές αρχές της μικροθερμομετρικής ανάλυσης ρευστών εγκλεισμάτων. Να μπορούν να αξιολογούν τα αναλυτικά δεδομένα που προκύπτουν.

Περιεχόμενο: Εφαρμογές της Ποσοτικής Αναλυτικής Χημείας στις Γεωεπιστήμες και βασικές αρχές Μικροθερμομετρικής ανάλυσης ρευστών εγκλεισμάτων (Ρ.Ε.). Προετοιμασία δειγμάτων. Μέθοδοι που βασίζονται στην μέτρηση της απορρόφησης ή εκπομπής ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, και χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό κυρίων ‐ και ιχνοστοιχείων‐ σε μεταλλεύματα, καθώς επίσης της χημικής σύστασης των ορυκτολογικών συστατικών αυτών. Μέθοδοι προ‐εμπλουτισμού στοιχείων για τον προσδιορισμό ιχνοστοιχείων της τάξης ppb σε μεταλλεύματα. Πλεονεκτήματα‐ μειονεκτήματα μεθόδων. Κριτήρια αξιοπιστίας αποτελεσμάτων. Χαρακτηριστικά Ρ.Ε., Μικροθερμομετρική ανάλυση. Αλλαγές φάσεων με την μεταβολή της θερμοκρασίας (θέρμανση/ψύξη). Αξιολόγηση αναλυτικών δεδομένων‐Εφαρμογές.

 
 

Top of the page

Γ0115. Υδρογεωχημεία

Μάθημα: Α. Αργυράκη, Επίκ. Καθηγ.

Εργαστήρια: Α. Αργυράκη, Επίκ. Καθηγ.

2 ώρες διδασκαλίας, 2 ώρες εργαστηριακών ασκήσεων την εβδομάδα, 4 πιστωτικές μονάδες.

Περιεχόμενο: Βασικές υδροχημικές έννοιες. Ιοντοανταλλαγή. Ρόφηση. Οξειδοαναγωγικές διεργασίες. Υδροχημικές παράμετροι. Υπολογισμοί υδροχημικών παραμέτρων. Δειγματοληψία υπόγειου νερού. Αναλύσεις δειγμάτων νερού. Οργάνωση και μελέτη στοιχείων αναλύσεων νερού. Συστήματα ταξινόμησης των νερών. Υδροχημικά διαγράμματα. Υδροχημικοί χάρτες. Κριτήρια ποιότητας του νερού (πόσιμο, υδρευτικό, βιομηχανικό). Προβλήματα διάβρωσης – καθαλάτωσης. Επεξεργασία νερού. Μεταφορά διαλυμένων ουσιών και ρύπων στους υδροφόρους. Υδροχημικά μοντέλλα μεταφοράς. Ο υδρολογικός κύκλος. Χημικό background. Το ανθρακικό σύστημα και έλεγχος του pH. Αργιλικά ορυκτά και ιοντοανταλλαγή. Οργανικές ενώσεις στα φυσικά νερά. Ισορροπία οξειδοαναγωγής σε φυσικά νερά. Ισορροπία πυριτικών ορυκτών και σχέσεις σταθερότητας. Αποσάθρωση και χημεία νερών. Όξινα νερά. Ισότοπα. Αλμυρά νερά και εξάτμιση.

 
The e-class pages of the course

 

Top of the page

Γ0116. Μέθοδοι Έρευνας Εντοπισμού και Αξιολόγησης Ορυκτών Πρώτων Υλών

Μάθημα: Κων/νος Παπαβασιλείου, Αναπλ. Καθηγ. –Στέφ. Κίλιας, Αναπλ. Καθηγ.

Εργαστήρια: Κων/νος Παπαβασιλείου, Αναπλ. Καθηγ. –Στέφ. Κίλιας, Αναπλ. Καθηγ.

2 ώρες διδασκαλίας, 0 ώρες εργαστηριακών ασκήσεων την εβδομάδα, 4 πιστωτικές μονάδες.

Σκοπός: Η εισαγωγή στις μεθόδους εντοπισμού και τους οικονομικούς παράγοντες που καθορίζουν την εκμεταλλευσιμότητα των ορυκτών πρώτων υλών.

Στόχοι: Η απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων για επιλογή κατάλληλων μεθόδων εντοπισμού ΟΠΥ. Η εξοικείωση με τις οικονομικές παραμέτρους που καθορίζουν την πορεία έρευνας και εκμετάλλευσης.

Περιεχόμενο: Αναπτύσσονται οι βασικές αρχές της μεθοδολογίας και των φάσεων που ακολουθούνται για την αναζήτηση ορυκτών πρώτων υλών. Δίνονται χαρακτηριστικά παραδείγματα γεωλογικής, φωτογεωλογικής, γεωχημικής και γεωφυσικής έρευνας, που οδήγησαν στην ανακάλυψη κοιτασμάτων. Περιγράφονται τα χαρακτηριστικά των φορέων έρευνας. Δίνονται τα βασικά χαρακτηριστικά της προσφοράς και η διαδικασία έρευνας ‐ αξιοποίησης Ο.Π.Υ. Οικονομικοί παράμετροι και άλλα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη στην πορεία έρευνας – αξιολόγησης και αξιοποίησής τους. Αξιολόγηση επενδύσεων στην πορεία της έρευνας και σχεδιασμού εκμετάλλευσης των Ο.Π.Υ. και βασικοί συντελεστές που την επηρεάζουν. Εκτίμηση του δείκτη κέρδους στην διάρκεια της διαδικασίας έρευνας των ορυκτών πρώτων υλών. Οι έννοιες του κοιτάσματος και του αποθέματος. Διαχροική πορεία της ταξινόμησης σε κατηγορίες των αποθεμάτων Ορυκτών Πρώτων Υλών. Βιομηχανική αξία κατηγοριών αποθεμάτων Ορυκτών Πρώτων Υλών. Κύριοι οικονομικοί παράγοντες που επηρεάζουν την αξιολόγηση Ο.Π.Υ. Αξιολόγηση επενδύσεων στην έρευνα – εκμετάλλευση Ο.Π.Υ. Κατηγορίες αποθεμάτων. Βιομηχανική αξία κατηγοριών αποθεμάτων.

 
The e-class pages of the course

 

Top of the page